TGV-Een lange stilte coupé

Posted on maart 29, 2012

0



O, wat zijn die Fransen stil in de hogesnelheidstrein

In de TGV’s heerst vaak een weldadige stilte. Het Franse respect voor de persoonlijke levenssfeer in de openbare ruimte wint het hier van de latijnse inborst.

„Goedenavond en welkom op uw TGV met eindbestemming Gare du Nord. Gelieve uw mobiele telefoon op stil te zetten en eventuele gesprekken te voeren in de ruimtes tussen de wagons. Namens de SNCF wens ik u een aangename reis.”

Zo ongeveer begint in Frankrijk iedere binnenlandse rit met de hoge snel­heidstrein, naar welke bestemming ook. Vervolgens heerst in de wagon een heerlijke stilte. De vriendelijke vraag om medereizigers niet te storen wordt met een haast ijzeren discipline nageleefd. In de Franse trein geen opdringerige ringtones, geen lawaaierige mededelingen als ‘Ik zit nu in de trein, en jij?’ of schreeuwerige conversaties tussen medereizigers. Alleen het geritsel van een krant of zacht getik op een toetsenbord kan de vredige stilte even verstoren.

Waar is de latijnse inborst gebleven? De anti-autoritaire instelling? De vol­gende Franse revolutie zal al vast geen vorm krijgen in de hogesnel heids­treinen. Eén lange stilte coupé is het.

„In dit soort zaken zijn Fransen behoorlijk gezagsgetrouw”, zegt Marc Prust, een Nederlander die sinds een jaar of vijf in Saint-Ger main-en-Laye woont en wekelijks een paar keer richting hoofdstad spoort. „Sinds er een wet is die je verplicht om een fluo hesje in de auto te hebben, heb ik op de snelweg nooit meer een Fransman
gezien die zonder zo’n hesje uit de wa­gen stapt bij autopech.”

De stilte in de treinen vindt hij heerlijk. Terug in Nederland, of in de Thalys naar Amsterdam, ergert hij zich aan het lawaai. „En als je vriendelijk vraagt of het misschien een beetje zachter kan, krijg je als antwoord: het is hier toch geen stilte coupé!”

Hoe anders gaat het er aan toe in de Franse treinen. Wie vergeet zijn bel­toon uit te zetten en wordt gebeld, kan op zijn minst rekenen op een blik vol onbegrip. De zonderling die het waagt om zijn gesprek toch in de wa­gon te voeren, wordt boos de coupé uitgekeken. Een knikje of een gebaar met de mobiele telefoon volstaat om je buurman/vrouw te laten opveren om je doorgang te verschaffen naar de ruimte tussen twee wagons, waar ge­noeg plaats is om te bellen. In de coupé overheerst de non-verbale commu­nicatie.

Het is niet alleen gezagsgetrouwheid. Het heeft ook te maken met respect voor de persoonlijke levenssfeer in de openbare ruimte. Pour vivre heureux, vivons cachés is niet voor niets een bekend Frans spreekwoord: om gelukkig te leven moeten we ‘verstopt’ leven.

In tegenstelling tot de druk gesticulerende Italianen of hard pratende Nederlanders kun je op straat zelden een telefoongesprek volgen. Ook in cafés en bistrots, waar de tafeltjes wegens ruimtegebrek vaak angstwek­kend dicht bij elkaar staan, worden gesprekken doorgaans op gedempte toon gevoerd. Parisiennes kunnen op fluistertoon hun metgezel verwijten dat hij te weinig aandacht voor haar heeft, een kunst op zich. Hoe harder het verwijt, hoe stiller de mededeling, lijkt het wel.

De maaltijd wordt eveneens zelden gestoord door mobiel gerinkel. Wie zo­nodig toch een gesprek moet voeren, doet dat vaak buiten, vóór de deur. Daar kan meteen gerookt worden, want ook in Parijs heeft het recht van de niet-rker op een walmvrije bistrot het gewonnen van de vrijheid van de roker om te roken waar hij het verkiest.

getagged: ,
Posted in: Frankrijkkunde