Kunst-Matisse-Barbaar of kunstenaar?

Posted on april 1, 2012

0



“……Een barbaar die per ongeluk verf in handen kreeg….”

“……Een kind die naar hartelust met een schilderdoos ging knoeien…..”

“Le luxe”, 1907, een afbeelding van een zorgeloze, naakte vrouw met haar twee bedienden die op haar toeschieten om een boeket bloemen aan te bieden.

Olie op Canvas (209.9 x 138.1 cm). Musée National d’Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris.

Tijdens de eerste 10 jaar van de 20e eeuw ontstond in Frankrijk de kunstenaarsgroep “Les Fauves”. In het werk  verschenen groene gezichten en blauwe bomen. Het kleurgebruik werd bepaald door emotie en de verfbehandeling was direct.

Industrialisatie en bevolkingstoename  wijzigden de houding van de generatie die opgroeide in de laatste jaren van de 19e eeuw. Het falen van het maatschappelijk systeem werd in boeken en in toneelstukken aan de kaak gesteld. De boeken van Zola zijn hiervan een goed voorbeeld. De realiteit werd als frusterend en irrelevant ervaren. Dit leiddde tot a-sociaal gedraag en kunstenaars gingen zich steeds meer orienteren op het onderbewuste, de kreatieve intuitie. Om hun bedoelingen zo ondubbelzinnig mogelijk te laten uitkomen streefden ze naar een absolute uitdrukking van hun gevoel. Het belangrijkste middel om dit over te brengen was een totaal ander gebruik van kleur. Primaire kleuren, direct en fel, zonder tussenschakeringen zoals de impressionisten hadden toegepast, werden steeds meer toegepast.

Het werkte choquerend. Na de eerste gezamenlijke tentoonstelling werden de Franse kunstenaars die op deze manier werkten “les fauves”(wilde beesten) genoemd. De leider van deze groep was Henri Matisse(1869-1954).

In het begin zijn zijn doeken vrij somber..Nadat hij kennis had gemaakt met het werk van Vincent van Gogh en adviezen had gekregen van Camille Pisarro gaat hij over op een totaal ander kleurgebruik. Ook raakt hij in de ban van  de kleurencombinaties van Cézanne en Gauguin. Ook de beeldhouwwerken van Auguste Rodin fascineren hem. Hij waagt zich ook aan het beeldhouwen en stelt zijn eerste stukken tentoon.

1905 is het jaar waarop de naam Matisse plotseling op de voorgrond treedt. Hij wordt gezien als de grondlegger van het fauvisme, een stijl met fel contrasterende kleuren naast elkaar zonder duidelijke overgang. Met perspectief wordt geen rekening meer gehouden. De voorgrond wordt als het ware omlaaggeklapt en staat in het schilderij in hetzelfde plan als de achtergrond. Toch wordt het perspectief in zekere mate geaccentueerd door kunstig gebruik van de vormen en kleuren.

Hoewel zijn werk in eerste instantie met veel kritiek werd begroet, werd hij later gezien als een echte kunstenaar , die naast het schilderen in tekeningen,  grafiek,  decoratie en de sculptuur uitblinkte.. Literair presteerde hij in 1908 met “Notes d’un peintre“.

Posted in: Kunst